OVER
Portret — De rivierman
De heuvels van Burundi laten je nooit echt los. Ze omhelzen het hart als een wiegelied uit de kindertijd, fluisteren in de aderen en waken over momenten van stilte.
Toen kwam de ballingschap. België ontving hem met zijn bakstenen straten en grijze ochtenden. Maar zijn hart bleef verankerd aan de oevers van de Grote Meren. Uit die breuk werd een diepe stem geboren, gevormd door lange reizen, zacht en in staat om pijn te benoemen zonder haar te verraden — bovenal geëngageerd, want zwijgen is ook instemmen met vergetelheid.
Het antwoord vond hij op een avond in Bujumbura: men kiest niet tussen twee oevers. Men wordt de rivier.
PARCOURS
Biografie
De oorsprong
B. Claude Ntahuga werd geboren op 1 november 1975 in Bujumbura, in een familie waar twee werelden elkaar kruisten: een vader van Tutsi-afkomst uit de Muramvya-adel en een moeder van Hutu-oorsprong, overlevende van de bloedbaden van 1972. Uit deze onwaarschijnlijke verbintenis in een land dat verscheurd was door etnische scheidslijnen werd een kind geboren dat zou opgroeien met de identiteitsvraag als permanente reisgezel.
Zijn jeugd speelt zich af in de steegjes van Bwiza en Ngagara, volkswijken van Bujumbura waar het lachen van kinderen, de geuren van de centrale markt en het gefluister van volwassenen over een pijnlijk verleden zich vermengen.
Ballingschap en engagement
In België bouwt hij zijn leven opnieuw op. Hij engageert zich politiek bij Ecolo, waarvan hij politiek secretaris wordt in Berchem-Sint-Agatha, en zet zich in voor de mensenrechten binnen de ITEKA-Liga. Voor zijn dertigste belt hij het kabinet van minister Louis Michel om steun te krijgen voor de vredeskaravaan in Burundi — en hij krijgt die.
In 2003 richtte hij IRIBA op, een ngo die met mobiele cinema sensibilisering verzorgt in Burundi. Van 2008 tot 2013 was hij privéconsultant bij de president van Burundi. In 2009 onderscheidde de krant Iwacu hem als een van de 50 figuren die Burundi vooruithelpen.
De man op het terrein
Als expert in communicatie, internationale samenwerking en internationale betrekkingen heeft Ntahuga van de wereld zijn menselijk onderzoeksterrein gemaakt. Mali, Niger, DR Congo, Rwanda, Togo, Oeganda, Benin, Ghana, Tsjaad, Zuid-Afrika, Libië — hij heeft gewerkt overal waar wonden open blijven, waar fragiele hoop nog standhoudt.
Opgeleid als documentaire-filmmaker co-regisseerde hij «Pour mieux s’entendre», getoond aan meer dan 700 hoogwaardigheidsbekleders in Flagey en in een Kirundi-versie omgezet voor een 12 maanden lange vredeskaravaan door Burundi.
De schrijver
En décidant d’écrire Le chant des rives, Claude Ntahuga a consenti à pénétrer dans une malle enfouie au plus profond de sa mémoire. Son premier roman n’est pas un règlement de comptes : c’est une pierre discrète, mais solide, posée dans le mur du silence.
« J’ai voulu donner voix à ce métissage fragile — un père Tutsi, une mère Hutu, devenu par la force des choses un symbole de résistance dans un pays fracturé. »
— Note d’intention, 2026
Aanpak & schrijfstijl
La langue de B. Claude Ntahuga est nourrie de deux sources vives : le kirundi, sa langue maternelle, avec sa musicalité particulière et ses métaphores ancrées dans la vie des collines ; et le français, langue d’exil et de formation littéraire, qu’il habite avec rigueur et une certaine élégance classique.
Formé à la fois à la poésie et au journalisme documentaire, il développe une écriture qui oscille entre la précision du fait et le souffle de la mémoire. Il n’invente pas : il témoigne, recompose, restitue. Ses thèmes de prédilection — l’exil, la mémoire, la fraternité, le dialogue des cultures, l’identité comme processus permanent — sont ceux d’une vie vécue à la croisée de plusieurs mondes.
Ses références littéraires reflètent cette double appartenance : Ahmadou Kourouma, Chinua Achebe, Chimamanda Ngozi Adichie, Alain Mabanckou, Mongo Beti, Camara Laye côtoient Albert Camus, Marguerite Yourcenar. Et toujours en arrière-plan, la grande figure d’Amin Maalouf.
« Écrire, c’est édifier un pont. Un pont entre les vivants et les disparus, entre les générations passées et celles à venir, entre ceux qui ont souffert et ceux qui doivent comprendre. »
— B. Claude Ntahuga
MOFTAL EDITIONS
Intentienota van de uitgever
« Bij het ontdekken van dit manuscript werden we onmiddellijk getroffen door de menselijke kracht van het verhaal en door het vermogen om een levenstraject te laten resoneren dat gewoon had kunnen zijn, als de wonden van de geschiedenis van een volk er niet anders over hadden beslist. Door familiale spanningen, de beproevingen die de auteur heeft doorstaan en de Burundese landschappen die het verhaal vergezellen, overstijgt Het lied van de oevers het eenvoudige autobiografische getuigenis.
Deze tekst kwam ons voor als drager van een herinnering, een gevoeligheid en een reflectie die het waard waren om gedeeld te worden. Bij Moftal Editions zijn we toegewijd aan werken die de wereld bevragen terwijl ze diep menselijk blijven; deze roman heeft zich aan ons opgedrongen door zijn oprechtheid, zijn singulariteit en de universele draagwijdte van zijn boodschap. »
— Mika Diallo, directeur van Moftal Editions
Notitie over het manuscript